Nghiên cứu khoa học

Khái niệm khoa học và nghiên cứu khoa học PDF. In Email

Khoa học

Là quá trình nghiên cứu nhằm khám phá ra những kiến thức mới, học thuyết mới, … về tự nhiên và xã hội. Những kiến thức hay học thuyết mới này, tốt hơn, có thể thay thế dần những cái cũ, không còn phù hợp. Thí dụ: Quan niệm thực vật là vật thể không có cảm giác được thay thế bằng quan niệm thực vật có cảm nhận.
Như vậy, khoa học bao gồm một hệ thống tri thức về quy luật của vật chất và sự vận động của vật chất, những quy luật của tự nhiên, xã hội, và tư duy. Hệ thống tri thức này hình thành trong lịch sử và không ngừng phát triển trên cơ sở thực tiễn xã hội. Phân biệt ra 2 hệ thống tri thức: tri thức kinh nghiệmtri thức khoa học.
  • Tri thức kinh nghiệm: là những hiểu biết được tích lũy qua hoạt động sống hàng ngày trong mối quan hệ giữa con người với con người và giữa con người với thiên nhiên. Quá trình nầy giúp con người hiểu biết về sự vật, về cách quản lý thiên nhiên và hình thành mối quan hệ giữa những con người trong xã hội. Tri thức kinh nghiệm được con người không ngừng sử dụng và phát triển trong hoạt động thực tế. Tuy nhiên, tri thức kinh nghiệm chưa thật sự đi sâu vào bản chất, chưa thấy được hết các thuộc tính của sự vật và mối quan hệ bên trong giữa sự vật và con người. Vì vậy, tri thức kinh nghiệm chỉ phát triển đến một hiểu biết giới hạn nhất định, nhưng tri thức kinh nghiệm là cơ sở cho sự hình thành tri thức khoa học.
  • Tri thức khoa học: là những hiểu biết được tích lũy một cách có hệ thống nhờ hoạt động NCKH, các họat động nầy có mục tiêu xác định và sử dụng phương pháp khoa học. Không giống như tri thức kinh nghiệm, tri thức khoa học dựa trên kết quả quan sát, thu thập được qua những thí nghiệm và qua các sự kiện xảy ra ngẫu nhiên trong hoạt động xã hội, trong tự nhiên. Tri thức khoa học được tổ chức trong khuôn khổ các ngành và bộ môn khoa học (discipline) như: triết học, sử học, kinh tế học, toán học, sinh học,…

Nghiên cứu khoa học

Là một họat động tìm kiếm, xem xét, điều tra, hoặc thử nghiệm. Dựa trên những số liệu, tài liệu, kiến thức,… đạt được từ các thí nghiệm NCKH để phát hiện ra những cái mới về bản chất sự vật, về thế giới tự nhiên và xã hội, và để sáng tạo phương pháp và phương tiện kỹ thuật mới cao hơn, giá trị hơn. Con người muốn làm NCKH phải có kiến thức nhất định về lĩnh vực nghiên cứu và cái chính là phải rèn luyện cách làm việc tự lực, có phương pháp từ lúc ngồi trên ghế nhà trường.

Đề tài nghiên cứu khoa học

Khái niệm đề tài: Đề tài là một hình thức tổ chức NCKH do một người hoặc một nhóm người thực hiện. Một số hình thức tổ chức nghiên cứu khác không hoàn toàn mang tính chất nghiên cứu khoa hoc, chẳng hạn như: Chương trình, dự án, đề án. Sự khác biệt giữa các hình thức NCKH này như sau:
Đề tài: được thực hiện để trả lời những câu hỏi mang tính học thuật, có thể chưa để ý đến việc ứng dụng trong hoạt động thực tế.
Dự án: được thực hiện nhằm vào mục đích ứng dụng, có xác định cụ thể hiệu quả về kinh tế và xã hội. Dự án có tính ứng dụng cao, có ràng buộc thời gian và nguồn lực.
Đề án: là loại văn kiện, được xây dựng để trình cấp quản lý cao hơn, hoặc gởi cho một cơ quan tài trợ để xin thực hiện một công việc nào đó như: thành lập một tổ chức; tài trợ cho một hoạt động xã hội, … Sau khi đề án được phê chuẩn, sẽ hình thành những dự án, chương trình, đề tài theo yêu cầu của đề án.
Chương trình: là một nhóm đề tài hoặc dự án được tập hợp theo một mục đích xác định. Giữa chúng có tính độc lập tương đối cao. Tiến độ thực hiện đề tài, dự án trong chương trình không nhất thiết phải giống nhau, nhưng nội dung của chương trình thì phải đồng bộ.
Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
  • Đối tượng nghiên cứu: là bản chất của sự vật hay hiện tượng cần xem xét và làm rõ trong nhiệm vụ nghiên cứu.
  • Phạm vi nghiên cứu: đối tượng nghiên cứu được khảo sát trong trong phạm vi nhất định về mặt thời gian, không gian và lãnh vực nghiên cứu.
Mục đích và mục tiêu nghiên cứu: Khi viết đề cương nghiên cứu, một điều rất quan trọng là làm sao thể hiện được mục tiêu và mục đích nghiên cứu mà không có sự trùng lấp lẫn nhau. Vì vậy, cần thiết để phân biệt sự khác nhau giữa mục đích và mục tiêu.
  • Mục đích: là hướng đến một điều gì hay một công việc nào đó trong nghiên cứu mà người nghiên cứu mong muốn để hoàn thành, nhưng thường thì mục đích khó có thể đo lường hay định lượng. Nói cách khác, mục đích là sự sắp đặt công việc hay điều gì đó được đưa ra trong nghiên cứu. Mục đích trả lời câu hỏi “nhằm vào việc gì?”, hoặc “để phục vụ cho điều gì?” và mang ý nghĩa thực tiển của nghiên cứu, nhắm đến đối tượng phục vụ sản xuất, nghiên cứu.
  • Mục tiêu: là thực hiện điều gì hoặc hoạt động nào đó cụ thể, rõ ràng mà người nghiên cứu sẽ hoàn thành theo kế hoạch đã đặt ra trong nghiên cứu. Mục tiêu có thể đo lường hay định lượng được. Nói cách khác, mục tiêu là nền tảng hoạt động của đề tài và làm cơ sở cho việc đánh giá kế hoạch nghiên cứu đã đưa ra, và là điều mà kết quả phải đạt được. Mục tiêu trả lời câu hỏi “làm cái gì?”.
    • Thí dụ: phân biệt giữa mục đích và mục tiêu của đề tài sau đây.
    • Đề tài: “Ảnh hưởng của phân N đến năng suất lúa Hè thu trồng trên đất phù sa ven sông ở Đồng Bằng Sông Cửu Long”.
    • Mục đích của đề tài: Để tăng thu nhập cho người nông dân trồng lúa.
    • Mục tiêu của đề tài:
      • Tìm ra được liều lượng bón phân N tối hảo cho lúa Hè thu.
      • Xác định được thời điểm và cách bón phân N thích hợp cho lúa Hè thu.
Tổng hợp
Nguồn   http://www.humg.edu.vn/cntt/research/thong-tin-khoa-hoc/181-khai-niem-khoa-hoc-va-nghien-cuu-khoa-hoc

2 Responses to “Nghiên cứu khoa học”

  1. vanchanh123 Says:

    Một vài ngộ nhận về nghiên cứu khoa học (20/03/2012)

    Một vài ngộ nhận về nghiên cứu khoa học

    Nguyễn Văn Tuấn

    (Bài đã đăng trên Tia Sáng)

    Trong vở kịch “Romeo và Juliet”, văn hào Shakespeare cho Juliet nói một câu về hoa hồng như sau: “Một đóa hoa hồng, dù được gọi bằng bất cứ tên gì, thì vẫn có hương vị ngọt ngào”. Câu hỏi đặt ra là trong khoa học, chúng ta có thể phân biệt các hoạt động nghiên cứu khoa học với các hoạt động khác trong xã hội mà nhìn và cảm nhận cũng giống như nghiên cứu?

    Theo một giáo sư khả kính thì hai hoạt động sau đây là nghiên cứu khoa học: một bà nội trợ đi thăm dò giá cả ngoài chợ để mua thực phẩm với giá rẻ nhất và chất lượng tốt nhất, hay đôi trai gái tìm hiểu nhau trước khi tiến đến hôn nhân.

    Nhưng tôi ngờ rằng cách hiểu về nghiên cứu khoa học như là những hoạt động thường ngày của vị giáo sư có phần phiến diện, nếu không muốn nói là sai. Thế thì vấn đề đặt ra là: thế nào là một nghiên cứu khoa học (NCKH)?

    Người viết bài này (và nhiều người khác) có thể lấy kinh nghiệm thực tế của mình để trả lời câu hỏi trên. Nói một cách ngắn gọn: nghiên cứu khoa học là một hoạt động của con người nhằm mở rộng tri thức qua các phương pháp khoa học. Theo cách hiểu phổ quát này, có hai điều kiện để một hoạt động có thể xem là nghiên cứu khoa học: mục tiêu và phương pháp.

    Nghiên cứu khoa học phải nhằm mục tiêu phát triển tri thức mới, hay đóng góp thêm tri thức cho kho tàng tri thức của con người. Những tri thức này phải mang tính phổ quát hay có thể khái quát hóa. Một bà nội trợ có thể ra chợ khảo sát giá cả thực phẩm và có những so sánh thú vị, nhưng đó không phải là một NCKH, bởi vì tri thức đó không thể khái quát hóa. Người ta có thể tạo ra tri thức bằng cách kiểm tra nhiệt độ nước trong bồn tắm, nhưng tri thức này chỉ hợp lí tại một thời điểm và một bối cảnh cụ thể. Nhưng nếu người đó đổ nước nóng vào bồn tắm và đo lường sự thay đổi nhiệt độ nước, thì đó là một tri thức có thể khái quát hóa, và đáp ứng một điều kiện của NCKH.

    Nghiên cứu khoa học là một cuộc điều tra hay khảo sát có hệ thống. Hai chữ “hệ thống” ở đây có nghĩa là công trình nghiên cứu được thực hiện theo những qui trình chuẩn. Qui trình chuẩn trong nghiên cứu khoa học gồm 8 bước: đặt câu hỏi; thu thập thông tin hiện hành; đặt giả thuyết; thử nghiệm và thu thập dữ liệu; phân tích dữ liệu; diễn giải kết quả phân tích; công bố kết quả; và tái kiểm định giả thuyết. Trong qui trình này, phương pháp đóng vai trò quan trọng, vì chính phương pháp quyết định khoa học tính của một hoạt động, và phân định hoạt động đó là khoa học hay phi khoa học. Một phương pháp thu thập dữ liệu mang tính khoa học nếu phương pháp đó có cơ sở lí thuyết, có giả định, độ tin cậy cao, và độ chính xác cao.

    Vì phương pháp khoa học có độ tin cậy và chính xác cao, cho nên kết quả của NCKH có tính lặp lại (repeatability). Nói cách khác, nếu giả có một nghiên cứu đã được công bố bởi một nhà khoa học nào đó; nếu một nhà nghiên cứu khác lặp lại nghiên cứu đó bằng những phương pháp và với điều kiện đã được mô tả, phải đạt được những kết quả tương tự. Điều này rất khác với các hoạt động phi khoa học, vì kết quả của các hoạt động phi khoa học không có khả năng lặp lại hay kiểm tra. Do đó, việc khảo giá của bà nội trợ hay việc đôi trai gái tìm hiểu nhau không thể xem là khoa học, bởi những kết quả đó không có khả năng lặp lại và khái quát hóa.

    Bởi vì phương pháp khoa học dựa trên lí thuyết và giả định, cho nên kết quả khoa học phải được diễn giải bằng bằng chứng, bằng lí luận dựa vào logic hay lập luận của toán học, không đi ra ngoài phạm vi của dữ liệu cho phép. Ngược lại, các hoạt động phi khoa học thường dựa vào niềm tin và sự trung thành. Những hoạt động phi khoa học thường mang tính tôn giáo; nó cố gắng cải đạo, chứ không thuyết phục bằng bằng chứng thực nghiệm; nó đòi hỏi người ta phải tin, mặc kệ cho sự thật có đi ngược lại niềm tin.

    Bởi vì kết quả của nghiên cứu có giá trị phổ quát, cho nên kết quả nghiên cứu không hẳn tùy thuộc vào điều kiện và bối cảnh địa phương. Do đó, cho rằng “Chẳng hạn, một đề tài mang lại ý nghĩa lớn đến phòng chữa bệnh ở xứ sở nhiệt đới như nước ta. Nghiên cứu về ‘Mắm tôm và bệnh tả’ dầu có thể là rất bổ ích (ít nhất là đối với Bộ Y tế) nhưng chắc không tạp chí quốc tế nào đăng” thể hiện một sự hiểu lầm và … sai. Có lẽ tác giả của câu phát biểu trên không biết rằng các tập san khoa học danh tiếng về bệnh nhiệt đới đều có trụ sở ở Mĩ và Anh, chứ không phải ở Á châu hay Phi châu. Bộ Y tế đã khẳng định rằng mắm tôm không phải là nguyên nhân gây bệnh tả; do đó, câu phát biểu trên chẳng những không cần thiết, mà còn không thích hợp.

    Ngay cả nếu một nghiên cứu về mắm tôm và bệnh tả được thực hiện, thì kết quả của nghiên cứu vẫn có thể công bố trên các tập san khoa học có uy tín, nếu công trình nghiên cứu được tiến hành đúng theo các phương pháp khoa học. Thật là sai lầm khi suy nghĩ rằng mắm tôm là một đặc sản của Việt Nam, và do đó, kết quả nghiên cứu mắm tôm không được thế giới quan tâm. Vấn đề không phải là mắm tôm, mà mắm tôm là một trong những mô hình để nghiên cứu về nồng độ mặn và vi khuẩn tả, và đó là một vấn đề khoa học mang tính phổ quát. Tương tự, khi chúng tôi muốn phân định ảnh hưởng của đạm thực vật đến xương, chúng tôi có thể chọn nghiên cứu các tu sĩ Phật giáo đại thừa, hay chúng tôi muốn tìm hiểu vận động cơ thể và chất lượng xương, chúng tôi có thể chọn nghiên cứu ở những bệnh nhân bị tai biến mạch máu não (vì một số bệnh nhân không có khả năng đi đứng). Bệnh nhân tai biến, tu sĩ Phật giáo, và mắm tôm trong những nghiên cứu này là những mô hình khoa học để nghiên cứu ảnh hưởng của các yếu tố sinh học đặc thù, chứ không phải là những nghiên cứu chỉ áp dụng cho một địa phương hay cho một nhóm người.

    Những người làm nghiên cứu khoa học dấn thân vì mục tiêu khám phá, truyền bá, và phổ biến sự thật. Một công trình nghiên cứu khoa học chỉ hoàn tất khi kết quả được công bố trên một tập san khoa học có đồng nghiệp bình duyệt và phản biện nghiêm chỉnh. Ở đây, tính minh bạch của NCKH rất quan trọng, vì nó chẳng những là một yêu cầu của khoa học mà còn là một khía cạnh để phân biệt khoa học với phi khoa học.

    Các hoạt động thường ngày mới nhìn vào thì thấy cũng chẳng khác gì nghiên cứu khoa học, nhưng thật ra thì không phải nghiên cứu khoa học, do không đáp ứng hai điều kiện cần thiết: mục tiêu và phương pháp. Vì không phân biệt được hai điều kiện này nên nhiều người không hiểu thế nào là một nghiên cứu khoa học. Thật vậy, trong một cuộc thăm dò ý kiến ở Mĩ vào năm 1999, chỉ có 21% người dân hiểu đúng về nghiên cứu khoa học. Ở một nước với trình độ khoa học tiên tiến như Mĩ mà có đến gần 80% người không hiểu về nghiên cứu khoa học, thì có lẽ chúng ta không ngạc nhiên nếu thấy ở nước ta cũng có nhiều người chưa am hiểu về nghiên cứu khoa học. Nhưng đó không phải là lỗi của người dân, mà là vấn đề của giới khoa học và giới truyền thông. Rất tiếc là một số nhà khoa học vẫn hiểu lầm thế nào là một nghiên cứu khoa học!

    Khoa học, nhà khoa học, nghiên cứu, trí thức, v.v… không phải là những phù hiệu mà ai muốn mang vào ngực thì mang, mà là những việc làm thực tiễn, những ý nghĩ hay sáng kiến mới. Muốn có những sáng kiến mới và làm nghiên cứu thực tế, nhà khoa học phải làm việc một cách gian khổ, bất vụ lợi, có khi rất lâu dài. Có thể ví khoa học như một cái đỉnh chót vót của sự chính trực, công bằng, và hợp lí. Nhưng cái đỉnh này nó trơn và dễ bị trượt. Người ta cần phải có một sự cố gắng tột bực mới đến gần hay đứng trên nó được, và càng phải cố gắng hơn để ở được cái vị trí đó.

    http://www.ykhoa.net/binhluan/nguyenvantuan/090523_nguyenvantuan_ngonhannckh.htm

  2. vanchanh123 Says:

    « Previous ‹ Playback Stop Play › Next »
    Nghiên cứu khoa học không dành cho những ai thiếu ý chí

    Xin trích dẫn tâm sự của Thầy Đào Hữu Bính về vấn đề NCKH trong sinh viên hiện nay. Qua đây các bạn sinh viên có thể có thêm quyết tâm và lựa chọn cho mình con đường Khoa học chân chính

    NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KHÔNG DÀNH CHO NHỮNG AI THIẾU Ý CHÍ

    Những con đường chông gai và nhiều nguy hiểm chính là những hướng đi gần nhất tới thành công và vinh quang. Nghiên cứu khoa học không đơn giản là ngồi viết ra những suy nghĩ của bản thân, không đơn giản là chép lại những tài liệu mà chúng ta tìm được, mà nghiên cứu khoa học là sự tìm tòi, trăn trở và tốn nhiều công sức cho quá trình thực hiện.

    Khi còn đang là sinh viên tôi đã nghiên cứu một đề tài với cái tên “nâng cao và quảng bá thương hiệu trường đại học Tây Bắc”, mới đầu chúng tôi rất hào hứng và tràn đầy nhiệt huyết. Nhưng tất cả những khó khăn gặp phải khi tiến hành nghiên cứu đã làm cho nghị lực của chúng tôi suy giảm dần, đã có lúc chúng tôi không muốn tiếp tục, không muốn nghiên cứu nữa bởi chúng tôi nghĩ mình đang đứng trước một bức tường quá cao mà mình không đủ sức để leo qua. Nhưng qua sự gợi ý, động viên của các thầy cô và suy nghĩ nếu mình không vượt qua trở ngai nhỏ này thì liệu sau này ra mình còn có thể làm gì trước vô vàn khó khăn trong cuộc sống. Chúng tôi đã cố găng vượt qua những bức tường cao, rêu trơn và có thể ngã bất cứ lúc nào. Nhưng các bạn ạ! nếu các bạn có gắng chèo qua thì các bạn sẽ thấy con đường phía trước lại thênh thang rộng mở đón chào chúng ta.

    Qua quá trình nghiên cứu tôi nhận thấy làm khoa học chúng ta phải tuân thủ ba nguyên tắc bắt buộc mà nếu không tuân theo thì chúng ta không thể làm khoa học, hoặc có thể hoàn thành nhưng công trình đó cũng không có giá trị và chúng ta không thu hái được gì qua quá trình nghiên cứu.

    Thứ nhất, chúng ta phải làm thật, làm thật ở đây có nghĩa là tiến hành thực nghiệm thật, tiến hành phỏng vấn thật, tiến hành điều tra thật. Chứ không phải thu thập những số liệu từ các nguồn đã có trên mạng hay các tài liệu khác, cũng không phải là ngồi mà nghĩ ra các số liệu cho hợp lý, hoặc tạo ra các số liệu ảo thông qua một vài số liệu thực tế. Khoa học không có chỗ cho những kẻ gian dối và lười biếng, khoa học không chấp nhận điều đó và bạn sẽ phải trả giá nếu bạn bị phát hiện.

    Thứ hai, chúng ta phải viết thật, điều này nghe thật đơn giản những nếu suy nghĩ kỹ lưỡng thì nó cả là một vấn đề. Bởi không ít công trình nghiên cứu khi tiến hành thực nghiệm, điều tra thu được kết quả không như mong muốn của tác giả vâỵ là quá trình làm trơn số liệu được tiến hành mà tác giả không suy nghĩ đến hậu quả của nó. Vậy viết thật ở đây là viết những điều mà thực tế diễn ra, viết những gì mà kết quả nghiên cứu phản ảnh. Điều này khó cả với những ai làm gian dối và những ai không dám đối diện với sự thật. Hãy đối diện với sự thật vì không chỉ mình bạn đang nghiên cứu vấn đề đó, có thể bạn không dám viết thật nhưng người khác sẽ dám.

    Thứ ba, Chúng ta phải nói thật, bởi có những điều mà quá trình nghiên cứu không được trình bày trong các tài liệu, vì vậy hãy nói thật về công trình của bạn. Việc này thật khó khăn với những ai không làm thật và viết thật, nhưng nếu bạn không nói thật thì bạn sẽ không có cơ hội sửa sai, đây là lối rẽ cuối cùng cho nhưng ai đi sai trên con đường nghiên cứu khoa học. Tôi biết việc nói ra một sự thật không hề đơn giản, nhưng trong cuộc sống có nhiều điều còn khó nói hơn mà chúng ta phải nói ra.

    Nếu làm được ba điều trên thì bạn không phải lo lắng công trình nghiên cứu mình có được chấp nhận hay không, vì nếu bạn làm khoa học một cách thực sự thì bạn sẽ nhận được những thành công thực sự, còn nếu bạn làm khoa học một cách hình thức thì bạn chỉ nhận được cái vỏ của quả ngọt, mà cái vỏ ấy chẳng có giá trị gì cả.

    Nhưng có một vấn đề đặt ra, vậy làm thế nào để vượt qua những khó khăn trong quá trình nghiên cứu, quan điểm của tôi là một cỗ máy luân phải đổ đầy nhiên liệu thì mới hoạt động được. Vậy nhiên liệu ở đây là gì?

    Đầu tiên đó là sức khoẻ và lòng nhiệt huyết, nếu thiếu hai yếu tố này thì thật khó khăn cho bạn, bạn sẽ cảm thấy mệt mỏi và chán nản khi phải đứng trước một khó khăn. Vì vậy hãy chuẩn bị cho mình một thể lực tốt và một niềm say mê luân tuân trào như suối nguồn.

    Tiếp theo là một chiếc la bàn chỉ hướng, bạn sẽ lạc đường hoặc không xác định được phương hướng nếu bạn không xác định được vị trí của mình và hướng đi. Vậy ai là la bàn cho bạn, đó là thầy cô hướng dẫn và những anh chị khoá trước, bạn có thể tham khảo hướng dẫn của các thầy cô hướng dẫn khi không biết phải bắt đầu nghiên cứu từ đâu và bước tiếp theo như thế nào. Đừng ngại ngần hay kiêu ngạo, vì khi đi nhầm đường thì bạn sẽ phải rất vất vả để quay lại và đi tiếp con đường đúng, khoa học luận hoan nghênh những ai biết khiêm tốn và ham học hỏi.

    Tiếp theo là tài liệu nghiên cứu, nếu không có tài liệu nghiên cứu bạn sẽ bay mà không có cánh, điều này thật khó. Tài liệu chúng ta có thể tìm ở sách báo trên thư viện, mạng Internet, qua trao đổi với mọi người và rất nhiều nguồn khác nữa. Hãy lấp đầy những thắc mắc của bạn bằng những thông tin ở những tài liệu mà bạn tìm được, bạn sẽ biết mình phải làm gì tiếp theo.

    Khoa học không dành cho những ai thiếu nghị lực và lười biếng, hãy cố gắng lên các bạn sẽ thấy sự ngọt ngào của những công trình do chính mình tiến hành. Nếu không cố gắng leo lên đỉnh núi thì bạn sẽ chẳng bao giờ cảm nhận được những cảm giác đứng trên đỉnh của một ngọn núi là như thế nào. Khi còn đang là sinh viên, khi đang có rất nhiều điều kiện thuận lợi để nghiên cứu khoa học thì các bạn hãy cố gắng nghiên cứu vì những gì bạn tích luỹ được qua quá trình nghiên cứu sẽ nhiều hơn những gì bạn tưởng tưởng và những kiến thức ấy sẽ theo bạn suất cuộc đời, nó sẽ là một phần hành trang quan trọng trong quá trình công tác sau này của bạn.

    Không có thứ gì là không có giá trị, quan trọng là bạn có nhận ra giá trị của nó hay không và khoa học cũng cho chúng ta những điều mà chúng ta không cảm nhận thấy trong hiện tại, nhưng trong tương lai thì nó lại vô cùng quý giá. Đừng sợ mình không thể làm khoa học được mà hãy sợ mình không dám làm khoa học, đừng sợ mình không có sự giúp đỡ mà hãy sợ mình không dám nhận sự giúp đỡ. Chúc các bạn thành công trên con đường nghiên cứu khoa học có nhiều trái ngọt những cũng không ít quả đắng.
    http://app.taybacuniversity.edu.vn/faf/index.php/research/sinh-vien-nckh/178-nghien-c-u-khoa-h-c-khong-danh-cho-nh-ng-ai-thi-u-y-chi

    (Bài viết của: Đào Hữu Bính – GV Khoa Nông – Lâm)


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: